Tescilli marka, tescil aşamaları tamamlanarak sicile kaydedilmiş işarettir. “Tescilli” ifadesinin anlamını değerlendirmek için hangi işaret, kimin adına, hangi mal veya hizmetler için, hangi ülkede ve hangi süreyle sorularını birlikte yanıtlamak gerekir. Belgenin varlığı, işletmenin bütün adlarını ve ürünlerini sınırsız biçimde korumaz.
Türkiye’de başvurunun inceleme, yayım ve ilgili işlemleri tamamlanıp sicile kaydedilmesi 6769 sayılı Kanun’un 22. maddesinde düzenlenir. Başvuru numarası bulunan her dosya henüz tescilli değildir; güncel statü kontrol edilmelidir.
Belgeyi beş başlıkta okuyun
Tablonun tamamı için yana kaydırın →
| Başlık | Kontrol sorusu | Yanlış çıkarım |
|---|---|---|
| İşaret | Sicilde hangi sözcük veya görsel bulunuyor? | Şirketin bütün logo sürümleri kayıtlıdır |
| Sahip | Hak sahibi hangi kişi veya tüzel kişi? | Aynı şirketler grubundaki herkes hak sahibidir |
| Kapsam | Listede hangi mal ve hizmetler var? | Sınıf numarası bütün sektörü kapsar |
| Ülke | Kayıt hangi ülkede veya sistemde etkili? | Türkiye kaydı bütün dünyada geçerlidir |
| Süre ve durum | Koruma ve son işlemler ne gösteriyor? | Eski belge her zaman güncel hakkı kanıtlar |
Belgenizi veya dosya numaranızı kayıt okuma adımlarıyla karşılaştırın. İşaretin adı aynı olsa bile farklı sahipler ve farklı kapsamlarla birden fazla dosya bulunabilir.
Hak, her kullanımı engellemek anlamına gelmez
Marka sahibinin belirli izinsiz kullanımların önlenmesini isteme hakkı vardır. Ancak işaretlerin ve mal veya hizmetlerin ilişkisi, karıştırılma ihtimali ve ilgili istisnalar değerlendirilir. Kanun’un 7. maddesi, hakkın kapsamını ve sınırlarını birlikte düzenler. Bir sözcüğün marka içinde yer alması, o sözcüğün dildeki her kullanımını yasaklama yetkisi vermez.
Varsayımsal olarak bir işletme belirli giyim ürünleri için ad tescil ettirmiş olsun. Sonradan aynı adı restoran hizmetinde kullanmayı planladığında, mevcut mal listesi ve yeni kullanım ayrıca değerlendirilir. Bu örnek aynı adın başka alanda mutlaka serbest olduğu anlamına da gelmez; benzerlik ve önceki haklar sınıf numarasından daha geniş bir inceleme gerektirebilir. Sınıf seçimi rehberi kapsamı okumayı kolaylaştırır.
TM ve ® işaretleri sicilin yerine geçmez
TM simgesi, tek başına tescil yapılmış olduğunu göstermez. WIPO’nun Making a Mark rehberi, TM ile tescili ifade eden ® simgesini ayırır. Bir ambalajda simge görmeniz, ülke, kapsam ve güncel statüyü araştırma ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Aynı şekilde markanın yanında hiç simge bulunmaması da kaydın olmadığı sonucuna tek başına götürmez. Doğrulama, resmî sicil üzerinden yapılır. Görseldeki bir işaret, hukuki incelemenin yerine konmamalıdır.
Tescilden sonra kontrol devam eder
Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve yenilenebilir. Kullanım ise farklı bir konudur: tescilden itibaren beş yıl içinde haklı sebep olmadan Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan veya kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markalar bakımından iptal riski doğabilir. Bu esaslar Kanun’un 9 ve 23. maddelerinde yer alır. Beş yıllık sürenin dolması, her dosyanın o gün kendiliğinden sicilden silindiği şeklinde yorumlanmamalıdır.
Pratik olarak markanın hangi ürünlerde, hangi örnekle ve kim tarafından kullanıldığını gösteren kayıtları düzenli saklayın. Satış belgeleri, kataloglar ve tarihli tanıtım materyalleri, somut kullanımı değerlendirmede anlamlı olabilir; tek tür belgeyi her olayda yeterli kabul etmeyin. Yenileme ve diğer kayıt işlemlerinin bütçesini tescil sonrası maliyet rehberinden planlayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Tescilli marka kalite belgesi midir?
Hayır. Olağan marka tescili ürünün kalitesinin, güvenliğinin veya tüm sektörel izinlerin onaylandığı anlamına gelmez. İşaretin marka sicilindeki hukuki durumunu gösterir.
Tescilsiz markanın hiçbir hakkı yok mudur?
Bu kadar kesin bir genelleme doğru değildir. Önceki kullanım ve başka haklar belirli koşullarda önem taşıyabilir. Ayrımı tescil edilmezse ne olur rehberinde bulabilirsiniz.
Markayı başkasına kullandırabilir miyim?
Marka hakkı lisansa konu olabilir; kapsam, süre ve kullanım koşulları belirlenir. Lisans, sahipliği devretmekle aynı şey değildir.
Tescilli markam taklit edildiğinde belge yeterli olur mu?
Belge önemli bir başlangıçtır; somut kullanımın, tarafların ve kapsamın incelenmesi gerekir. Delilleri koruyup izinsiz kullanım hazırlığını yapın.