Tescilli bir marka için bütçe planlarken ilk başvuru maliyetiyle sonraki işlemleri ayırmak gerekir. Türkiye’de sırf marka sahibi olmaya devam ettiğiniz için her yıl olağan bir “marka kullanım ücreti” ödenmez. Yenileme, devir, lisansın sicile kaydı veya yeni başvuru gibi işlemlerin kendi koşulları ve ücretleri bulunabilir. Güncel kalemler TÜRKPATENT işlem ücretleri sayfasından kontrol edilmelidir.
Bu yazının odağı, ilk kez ad tescil ettirmekten çok mevcut kaydı yönetmenin bütçesidir. İlk dosya için başvuru ve tescil ücretlerinin ayrımını ayrıca inceleyebilirsiniz.
Hangi olay hangi gideri doğurabilir?
Tablonun tamamı için yana kaydırın →
| İşletmedeki gelişme | Marka dosyasında değerlendirilecek işlem | Bütçe yaklaşımı |
|---|---|---|
| Koruma dönemi sona yaklaşıyor | Yenileme | Resmî ücret ve varsa takip hizmetini ayırın |
| Marka başka kişiye geçecek | Devir ve sicil işlemleri | Sözleşme, gerekli şekil ve kayıt giderlerini inceleyin |
| Başka işletme markayı kullanacak | Lisans ve ilgili kayıt işlemleri | Ticari lisans bedelini resmî işlem bedeliyle karıştırmayın |
| Yeni ürün veya hizmet eklenecek | Mevcut kapsamı kontrol, gerekiyorsa yeni başvuru | Yenilemenin kapsamı genişlettiğini varsaymayın |
| Marka adı veya görseli değişiyor | Yeni işaret bakımından koruma değerlendirmesi | Eski dosyanın her değişikliği kapsadığını varsaymayın |
| Benzer başvuru veya kullanım görülüyor | İzleme ve gerekirse hukuki işlem | Rutin ücret ile uyuşmazlık giderini ayrı planlayın |
Tablodaki bütün giderler her markada gerçekleşmez. Olay gerçekleşmeden hepsini zorunlu paket gibi görmek de, ilk tescil ödendi diye gelecekte hiçbir işlem olmayacağını düşünmek de doğru bir bütçe oluşturmaz.
Yenileme, yeniden başvuru değildir
Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır. Yenileme talebi ve ücret bilgisi, kural olarak sürenin sonundan önceki altı ay içinde sunulur; bu süre kaçırılırsa koruma süresinin sona erdiği tarihten itibaren altı aylık ek dönemde ek ücretle yenileme imkânı bulunur. Yenilemenin dayanağı 6769 sayılı Kanun’un 23. maddesidir.
Takvimi tescil belgesinin düzenlendiği güne göre kurmayın. Ayrıca yenileme sırasında kapsamda olmayan yeni bir ürünü eklediğiniz varsayımıyla hareket etmeyin. Yeni faaliyet için mevcut kayıt metni incelenir ve ayrı başvuru gereği değerlendirilir. On yıllık koruma ve yenileme rehberi bu takvim ayrımını ayrıntılandırır.
Devir ve lisans ücretlerini ayırın
Bir markanın satışı için tarafların kararlaştırdığı bedel, TÜRKPATENT’in işlem ücreti değildir. Benzer biçimde lisans alanın kullanım karşılığında ödediği ticari bedel de resmî marka harcıyla aynı kalem değildir. Kanun’un 24 ve 148. maddeleri lisans ve devir çerçevesini düzenler; devir sözleşmesinin geçerliliği için noter onaylı şekil şartı da bu çerçevede önemlidir.
Varsayımsal olarak iki yıllık bir marka şirketler arasında devredildiğinde, devir bedelinin ödenmesi markanın on yıllık koruma dönemini yeniden başlatmaz. Başka bir işletme ise aynı markayı belirli ürünler için lisansla kullanabilir; bu durum sahibin tamamen değiştiği bir satışla aynı işlem değildir. Dosya değerlendirmesinde sözleşmenin adı kadar gerçek içeriği de önemlidir.
Yıllık yönetim tablosu hazırlayın
Her kayıt için başvuru numarası, hak sahibi, mal ve hizmet kapsamı, koruma bitişi, kullanılan güncel örnek ve sorumlu kişiyi tek tabloda tutun. Yanına gelecek dönemde beklenen olayları ekleyin: yeni ürün, ihracat ülkesi, ortaklık değişimi veya lisans anlaşması gibi.
Birden fazla marka varsa bütçeyi “şirket başına” değil, kayıt ve işlem temelinde inceleyin. Kelime ve logoya ilişkin ayrı dosyaların tarihleri farklı olabilir. Yurt dışı kayıtlar da Türkiye dosyasının yenilemesiyle otomatik yenilenmez; ülke veya sistem bazında takip gerekir.
Güncel hizmet kapsamı için ücret bilgisine bakabilir; kayıt listesiyle iletişime geçerek hangi işlemin gerekli olduğunu netleştirebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Her yıl marka kullanım bedeli ödemek gerekir mi?
Olağan ulusal marka kaydı için genel bir yıllık kullanım bedeli yoktur. Ancak bir başkasının markasını lisansla kullanıyorsanız sözleşmeniz dönemsel ticari ödeme öngörebilir. Bu, resmî tescil ücreti değildir.
Yenileme ücreti markayı kullanmama sorununu çözer mi?
Hayır. Yenileme ve ciddi kullanım ayrı konulardır. Kanun’un 9. maddesindeki kullanım koşulları bakımından risk, yalnızca ücret ödemekle ortadan kalkmaz.
Yeni ürün eklemek için sadece sınıf farkı mı ödenir?
Mevcut tescile istenen her ürünü sonradan eklemek mümkün kabul edilmemelidir. Önce kapsamı kontrol edin; gerekirse yeni başvuru planlayın. Yeni dosyanın maliyeti kendi kapsamına göre hesaplanır.