Türkiye'de tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve onar yıllık dönemlerle yenilenebilir. İşletme bakımından asıl ihtiyaç, bu tarihi bilmenin yanında yenilemeyi kimin, hangi kapsamda ve hangi bütçeyle yöneteceğini belirlemektir. Bayilik veya lisans sözleşmesinin devam etmesi, marka tescilini kendiliğinden yenilemez.
Temel süre hesabı için koruma süresi rehberine bakabilirsiniz. Bu yazı, bir veya birden fazla markası bulunan işletmenin yenileme kararını operasyonlarına nasıl bağlayacağını açıklar.
Her marka için ayrı bir kayıt oluşturun
Aynı şirketin kelime ve logo markaları farklı tarihlerde başvurulmuş olabilir. Aynı isim için ayrı sınıflarda yapılan başvurular da farklı dosyalardır. Bu nedenle yalnızca marka adına göre tutulmuş tek satır yeterli olmayabilir.
Her kayıtta başvuru ve tescil numarası, hak sahibi, başvuru tarihi, koruma bitişi, kapsam ve dosya sorumlusu bulunmalıdır. Eski PDF belgesindeki bilgilerle yetinmeyin; güncel sicil kontrolünü yapın.
Yenileme penceresini iş takvimine yerleştirin
Yenileme talebi ve ücret bilgisi, koruma bitiminden önceki altı ay içinde sunulur. Bu dönemde işlem tamamlanmamışsa bitişten sonraki altı ay içinde ek ücretle yenileme imkânı vardır. Bu ikinci dönem olağan planın yerine kullanılmamalıdır. SMK m.23 hem süreleri hem kısmi yenilemeyi düzenler.
İç hazırlığı resmi başvuru döneminden önce yapabilirsiniz. Kapsamı gözden geçirmek, bütçe ayırmak ve şirket bilgilerini kontrol etmek için işlemin son gününü beklemek gerekmez. Ancak hazırlık yapılması, resmi yenileme talebinin yapılmış olduğu anlamına gelmez.
Tablonun tamamı için yana kaydırın →
| İşletme durumu | Yenilemeden önce kontrol | Kararı verecek kişi veya kayıt |
|---|---|---|
| Marka bayilere kullandırılıyor | Sözleşme süresi ve yenileme sorumluluğu | Marka sahibi ve sözleşme dosyası |
| Bazı ürünler artık satılmıyor | Kullanılan kapsam ve gelecek planı | Ürün sorumlusu ve hukuki değerlendirme |
| Hak başka şirkete geçti | Sicil sahibi ile sözleşmelerin uyumu | Devir kaydı ve şirket yetkilisi |
| Birden fazla logo bulunuyor | Hangi tescilin fiilen kullanıldığı | Marka örnekleri ve tasarım arşivi |
| Yabancı ülkelerde de kayıt var | Her kaydın ayrı süre ve koşulları | Ülke bazında portföy takvimi |
Kapsam kararını yalnızca maliyetle vermeyin
Kanun, mal veya hizmetlerin bir kısmı için yenilemeye imkân tanır. Ancak kullanılmayan kalemleri çıkarmadan önce lisans sözleşmeleri, somut yeni faaliyetler ve portföydeki diğer haklar birlikte incelenmelidir. Tersine, sırf listede bulunduğu için her kalemin ticari bakımdan hâlâ gerekli olduğu da varsayılmamalıdır.
Yenileme mevcut kapsamı genişletmez. Yeni ürün, hizmet veya işaret için ayrı başvuru gerekebilir. İhtiyaçların hangi işlemle karşılandığını işlem seçme rehberinde karşılaştırabilirsiniz.
Yenileme ve kullanım iki ayrı kontroldür
On yıllık koruma dönemi ile ciddi kullanıma ilişkin beş yıllık kurallar aynı takvim değildir. Yenileme, kullanmama nedeniyle doğabilecek iptal riskini kendiliğinden gidermez. SMK m.9 ve 26 uyarınca kullanımın niteliği, ilgili kapsam ve haklı sebep gibi unsurlar ayrıca değerlendirilir.
Bu nedenle yenileme dosyasında kullanım arşivinin durumuna dair kısa bir not bulunması yararlıdır. Hangi mallarda kullanım olduğu, kimlerin izinle kullandığı ve hangi kayıtların saklandığı açıkça görülebilmelidir.
İşletme için uygulanabilir kontrol listesi
- Bütün kayıtların sicil bilgilerini doğrulayın.
- Resmi yenileme dönemi ile şirket içi karar tarihini ayrı kaydedin.
- Kapsamı faaliyet ve sözleşmelerle karşılaştırın.
- Hak sahibi ve iletişim değişikliklerini belirleyin.
- Kurum ücreti ile hizmet bedelini ücret rehberi üzerinden ayırın.
- Talep ve ödeme kayıtlarını saklayın; yenilemenin sicile yansımasını kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Bayinin sözleşmesi sürüyorsa marka da korunmaya devam eder mi?
Sözleşme ile sicildeki koruma süresi farklıdır. Sözleşmedeki yenileme sorumluluğu ve tescilin güncel durumu ayrıca kontrol edilmelidir.
Markayı satın aldığım gün yeni on yıl başlar mı?
Devir, koruma süresini kendiliğinden yeniden başlatmaz. Devralınan kaydın mevcut bitiş tarihi ve yenileme durumu incelenmelidir.
Kullanım veya reklam yapmak koruma süresini uzatır mı?
Hayır. Reklam, izleme ve kullanım yenileme talebinin yerine geçmez. Süre uzatımı için gerekli resmi işlemler tamamlanmalıdır.
Türkiye'deki yenileme yabancı kayıtları da uzatır mı?
Türkiye ulusal tescilinin yenilenmesi ayrı yabancı tescilleri otomatik yenilemez. Ulusal, bölgesel ve uluslararası kayıtların ilgili koşulları ayrı takip edilmelidir.