Marka tescil işlemleri yalnızca yeni bir başvurudan oluşmaz. Süre uzatılacaksa yenileme, hak başka kişiye geçecekse devir, kullanım izni verilecekse lisans, aynı hak sahibinin bilgileri değişecekse ilgili sicil güncellemesi gündeme gelir. Doğru işlem, değiştirmek istediğiniz şeyin ne olduğuna bağlıdır.
Bir işlemin diğerinin yerine kullanılabileceğini varsaymak maliyet ve hak kaybı doğurabilir. Özellikle yenileme, mevcut markaya yeni ürünler ekleyen veya yeni bir logo tescil eden işlem değildir.
Önce değişikliği tek cümleyle tanımlayın
“Şirketimiz değişti” demek yeterince açık değildir. Aynı tüzel kişinin unvanı mı değişti, şirket payları mı el değiştirdi, yoksa marka başka bir tüzel kişiye mi geçti? Benzer biçimde “markayı başkasına verdik” ifadesi kullanım iznini de mülkiyet devrini de anlatıyor olabilir.
Önce mevcut sicil kaydını doğrulayın. Hak sahibi, marka örneği, mal/hizmet listesi ve tarihler için belge sorgulama rehberini kullanabilirsiniz. Sonra yapmak istediğiniz değişikliği bu kayıtla karşılaştırın.
İşlem seçme tablosu
Tablonun tamamı için yana kaydırın →
| İhtiyaç | Değerlendirilecek işlem | Bu işlemin tek başına sağlamadığı sonuç |
|---|---|---|
| Yeni işaret veya ek mal/hizmet kapsamı | Yeni başvuru | Önceki dosyanın tarihini otomatik kazanma |
| Mevcut koruma dönemini uzatma | Yenileme | Marka örneğini veya kapsamı genişletme |
| Hakkı başka kişiye aktarma | Devir | Faaliyet ruhsatlarının kendiliğinden geçmesi |
| Başkasına kullanım yetkisi verme | Lisans | Markanın mülkiyetinin otomatik geçmesi |
| Aynı hak sahibinin adresinin değişmesi | Adres güncellemesi | Başka kişinin hak sahibi olması |
| Aynı tüzel kişinin unvanının değişmesi | Unvan değişikliği kaydı | Farklı tüzel kişiye devir yapılmış sayılması |
| Tescil öncesinde talebi daraltma veya bırakma | Sınırlandırma veya geri çekme | Önceden doğmuş bütün uyuşmazlıkların bitmesi |
Bu ayrımların yenileme, lisans, vazgeçme ve devir bakımından dayanağı SMK m.23, 24, 28 ve 148 hükümleridir. İşlem belgeleri, talebin ve hak sahipliğindeki değişikliğin niteliğine göre hazırlanır.
Devir ile lisansı özellikle ayırın
Devirde marka hakkı başka kişiye geçer; lisans, belirlenen şartlarla kullanım yetkisi verir. Lisansın kapsamı, süresi, münhasırlığı ve alt lisans koşulları sözleşmede ele alınmalıdır. Devir sözleşmelerinin noter onaylı şekilde yapılması geçerlilik koşuludur. Sicil işlemi ve üçüncü kişilere karşı etkiler de ayrıca değerlendirilir. Ayrıntılar marka devri rehberinde açıklanır.
Varsayımsal bir mağaza zinciri, bağımsız işletmeciye markasını kullandırmak istiyorsa doğrudan devir formu doldurmak amaçla uyuşmayabilir. Buna karşılık markayı bütün haklarıyla satın alan başka şirket için yalnızca adres değişikliği yapmak da yeterli olmaz.
İşlem öncesi hazırlık listesi
- Başvuru veya tescil numarasını ve güncel sicil durumunu belirleyin.
- Değişiklikten önceki ve sonraki kişi, kapsam veya bilgiyi yan yana yazın.
- Sözleşme, şirket kaydı ya da diğer dayanak belgelerin hangi işlemi gösterdiğini kontrol edin.
- Sicilde kayıtlı lisans, rehin veya başka hakların etkisini değerlendirin.
- İşlem ücretini ve gerekli ekleri güncel işlem koşullarıyla eşleştirin.
- Talep alındısını saklayıp sicile yansıyan sonucu kontrol edin.
Adres değişikliği için ayrı rehber bulunur. İşlem tamamlandıktan sonra eski dosya özetiyle yetinmeyin; şirket içindeki marka kayıtlarını ve işlem sorumlusunun bilgisini de güncelleyin.
Süre ve bütçe beklentisi
Her işlem yeni başvuruyla aynı inceleme akışını izlemez. Belgelerin niteliği, eksiklikler ve ilgili hakkın durumu sonucu etkiler. Tek bir “marka masrafı” bütçesi yerine ücret kalemlerini işlem türüne göre ayırın.
Yenilemede başlangıç noktası belgenin teslim tarihi değildir. Türkiye'de koruma başvuru tarihinden itibaren on yıldır; yenileme takviminin ayrıntıları koruma süresi rehberinde yer alır.
Sık sorulan sorular
Şirket hisseleri satılınca marka devri gerekir mi?
Markanın sahibi şirketin kendisiyse yalnızca pay sahiplerinin değişmesiyle tüzel kişi değişmiş olmaz. Ancak işlem yapısı ve sözleşmede markaya ilişkin ayrı düzenleme olup olmadığı incelenmelidir.
Yenileme sırasında yeni ürün sınıfı eklenebilir mi?
Yenileme mevcut kapsamı uzatmaya yöneliktir. Ek mal veya hizmetler için yeni başvuru gerekliliği değerlendirilir.
Bayilik sözleşmesi otomatik olarak marka devri midir?
Hayır. Sözleşmenin kullanım yetkisi mi mülkiyet geçişi mi düzenlediğine bakılır. Sözleşmenin adı tek başına yeterli değildir.
Aynı kişi adres ve unvanını birlikte değiştirirse ne yapılır?
Değişen her bilgi ilgili sicil işlemi bakımından değerlendirilir. Hak sahibinin kimliği devam ediyorsa bu durum başka kişiye devirden ayrılmalıdır.