Tescilli bir markayla ilgili sözleşme yapmadan önce yalnızca belgenin fotoğrafına bakmak yeterli değildir. Güncel sicil kaydını, hak sahibini, işareti ve mal veya hizmet kapsamını birlikte doğrulayın. Lisans veya devir görüşmesindeki kişinin yetkisi ile markanın sicilde kayıtlı olması ayrı konulardır.
Bu sorgulamanın amacı yeni bir adın uygunluğunu araştırmak değil, size sunulan mevcut hakkın ne olduğunu anlamaktır. Türkiye’de başlangıç noktası TÜRKPATENT’in araştırma sayfasıdır. Arama adımlarına ihtiyaç duyarsanız TÜRKPATENT sorgulama rehberini izleyebilirsiniz.
Önce doğru dosyayı bulun
Karşı taraftan tam marka adını ve başvuru veya tescil numarasını isteyin. Benzer adlarla açılmış farklı dosyalar bulunabileceği için yalnızca sözcük aramasıyla yetinmeyin. Marka örneğini elinizdeki logo veya ürün üzerindeki işaretle karşılaştırın.
Ardından araştırma tarihini kaydedin. Eski bir tescil belgesi, düzenlendiği zamandaki bilgiyi yansıtabilir; sonraki devir, yenileme veya kapsamla ilgili gelişmelerin anlaşılması için güncel kayıt önemlidir. Belgede yazan şirket adı ile size teklif veren şirketin farklı olması açıklanması gereken bir durumdur; kendiliğinden usulsüzlük sonucuna varmak için yeterli değildir.
Sözleşme öncesi doğrulama tablosu
Tablonun tamamı için yana kaydırın →
| Kontrol | İstenecek veya karşılaştırılacak bilgi | Uyuşmazlık varsa sonraki adım |
|---|---|---|
| İşaret | Sicildeki örnek ve kullanılacak ad/logo | Doğru dosyanın sunulmasını isteyin |
| Sahip | Sicildeki kişi veya şirket ile sözleşme tarafı | Temsil veya yetki zincirini inceleyin |
| Güncel durum | İşlem geçmişi ve koruma durumu | Son işlemin belgesini doğrulayın |
| Mal ve hizmetler | Sicil listesi ile planlanan kullanım | Kapsam dışı alanı ayrıca değerlendirin |
| Ülke | Türkiye kaydı veya başka ülkedeki kayıt | Kullanım ülkesindeki hakkı araştırın |
| Verilen yetki | Devir, lisans, bayilik ve alt lisans koşulları | Sözleşme hükümlerini ayrı inceleyin |
Sınıf numaralarının yan yana gelmesi kapsamın aynı olduğunu göstermez. Mal ve hizmet metnini okuyun; bunun için sınıf rehberi yardımcı olabilir.
Kayıt ile kullanım yetkisi farklıdır
Varsayımsal bir tedarikçi, bir giyim markasının tescil belgesini göstererek size geniş bir kullanım hakkı sunduğunu söylesin. Sicildeki sahibin başka bir şirket olması hâlinde tedarikçinin hangi sıfatla hareket ettiği incelenmelidir. Mal tedariki, logo kullanımı, reklam materyali ve alt lisans yetkisi aynı sözleşme konusu değildir.
Başka bir örnekte gerçek hak sahibi size belirli ürünler için lisans verir. Bu, bütün faaliyetlerde markayı kullanabileceğiniz veya üçüncü kişilere izin verebileceğiniz anlamına gelmez. 6769 sayılı Kanun’un 24. maddesi, lisansın tescilli mal veya hizmetlerin bir kısmına veya tamamına ilişkin olabileceğini; alt lisansın ise sözleşme koşullarıyla ilişkisini düzenler.
Devir ise kullanım izninden farklı olarak sahipliğin aktarılmasıdır. Devir sözleşmesinin şekli ve sicil kaydı gibi konular Kanun’un 148. maddesine göre ele alınır. Kamuya açık bir sorgu, ayrıntılı sözleşme incelemesinin yerine geçmez.
Kontrol dosyanızda neler bulunsun?
- Sorgulama tarihi ve kullanılan resmî kaynak.
- Doğru başvuru veya tescil numarası.
- Marka örneği ve tam mal veya hizmet listesi.
- Güncel hak sahibi ve işlem durumu.
- Sözleşmenin hangi ülke, ürün, kanal ve süreyi kapsadığı.
- Yetki iddiasını destekleyen ilgili belgeler ve açıklığa kavuşmamış noktalar.
Gerektiğinde resmî sicil örneği gibi belgeler talep edilebilir; sicilin aleniyeti ve ücretli örnek verilmesi Kanun’un 22. maddesinde düzenlenir. Hangi belgenin gerektiği işlemin niteliğine göre belirlenmelidir.
Sık sorulan sorular
Tescil belgesinin fotoğrafı gerçekliği kanıtlar mı?
Tek başına güncel statüyü, belgenin doğruluğunu veya gösteren kişinin yetkisini kanıtlamaz. Dosya numarasıyla resmî kaydı karşılaştırın; tutarsızlıkları açıklığa kavuşturun.
Sicilde satıcının adı yoksa ürünü satması yasak mıdır?
Bu sonuca yalnızca sahiplik alanından varılamaz. Satıcı marka sahibi, lisans alan veya başka bir ticari ilişki içindeki kişi olabilir. Ürünlerin kaynağı ve verilen yetkinin kapsamı ayrıca incelenir.
Yabancı tescil belgesi Türkiye için yeterli mi?
Marka hakları ülkeseldir. İlgili hakkın Türkiye’deki durumunu ayrıca araştırın. WIPO’nun marka açıklaması bu ülkesellik ilkesini belirtir.
Kendi markam adına başkasının sözleşme yaptığını görürsem ne yapmalıyım?
Kaydı, sunulan belgeyi ve somut kullanımı tarihleriyle saklayın. Taklit ve izinsiz kullanım rehberindeki hazırlık adımlarını izleyip iletişime geçebilirsiniz. Tek ekran görüntüsüyle ihlal veya yetki sonucunu kesinleştirmeyin.