Tescilli markanın rekabet açısından en somut yararı, büyüme kararlarında yönetilebilir bir hak kaydı sunmasıdır. Yeni ürün çıkarırken, bayiyle çalışırken veya yatırım görüşmesine hazırlanırken kimin hangi işaret üzerinde, hangi faaliyetler için hak sahibi olduğu incelenebilir. Tescil tek başına satış, kalite veya müşteri sadakati ölçüsü değildir.
Marka hakkının kapsamı; işaret, mal ve hizmetler, benzerlik ve kanundaki diğer koşullarla değerlendirilir. “Belgem var” cümlesinden sonra sorulacak soru, “Bu belge bugün yapacağımız işi kapsıyor mu?” olmalıdır. 6769 sayılı Kanun madde 7
Dört büyüme kararında farklı kontroller
Tablonun tamamı için yana kaydırın →
| Karar | İncelenecek kayıt veya belge | Beklenen somut çıktı |
|---|---|---|
| Yeni ürün ailesi | Mevcut mal/hizmet listesi ve yeni ürün tanımı | Kapsam boşluğu varsa başvuru planı |
| Bayi veya lisans ilişkisi | Hak sahibi, izin verilen kullanım ve sözleşme | Kullanımın sınırlarının yazılması |
| Yatırım veya şirket devri görüşmesi | Güncel sicil, sahiplik zinciri ve sözleşmeler | Hakkın gerçekten kimde olduğunun açıklanması |
| Yeni ülkeye satış | Hedef ülkedeki araştırma ve koruma durumu | Ülke bazında başvuru kararı |
Bu kontroller aynı dosyada toplanabilir; ancak her kararın cevabı farklıdır. Marka sahibinin şirket kurucusu olması ile şirketin kendisi olması, örneğin yatırım görüşmesinde farklı devir veya kullanım düzenlemeleri gerektirebilir. Eski belgedeki unvanı güncel ortaklık yapısıyla karşılaştırmak bu yüzden yararlıdır.
Yeni satış kanalı her zaman yeni ürün demek değildir
Varsayımsal örnek: Kendi markasıyla kahve satan bir işletme, mevcut ürünlerini internet üzerinden de sunmaya başlasın. Kanal değişikliği, kahvenin ürün niteliğini değiştirmez. Aynı işletmenin sonradan kafe açması ise yiyecek ve içecek sağlama hizmetini gündeme getirir. Kahve 30. sınıfta, kafe hizmeti 43. sınıfta değerlendirilir; perakende hizmeti ayrıca 35. sınıf bakımından incelenebilir. Bu hizmet, ürün markasının yerini tutmaz. TÜRKPATENT sınıflandırması
Dolayısıyla büyüme toplantısında yalnızca “e-ticarete geçiyoruz” demek yerine, “Hangi işaret hangi ürün üzerinde veya hangi hizmetin adı olarak kullanılacak?” sorusunu cevaplayın. Ayrıntılı faaliyet karşılaştırması için gıda markası rehberi kullanılabilir.
Bayiye verilen izin ile markanın devri farklıdır
Lisans, tescilli mal ve hizmetlerin bir kısmı veya tamamı için düzenlenebilir. Kimin hangi bölgede, hangi ürünlerde, hangi kullanım biçimiyle çalışacağı sözleşmede açıklığa kavuşturulmalıdır. Marka sahibinin izniyle yapılan kullanım da kanundaki koşullarla marka kullanımı sayılır. SMK madde 9 ve 24
Sözleşme hazırlığında logo dosyalarının sürümü, ambalaj onayı, satış kanalları, ilişki sona erdiğinde tabela ve hesapların durumu gibi pratik başlıkları listeleyin. Bunlar somut ilişkiye göre düzenlenir; her bayi sözleşmesi kendiliğinden marka devri içermez.
Yatırım dosyasında ne gösterilmeli?
- Güncel sicil kaydı, başvuru ve tescil numaraları.
- Hak sahibinin şirket veya kişi olarak açık kimliği.
- Ürün ve hizmetlerle eşleştirilmiş koruma kapsamı.
- Devir, lisans ve diğer ilgili sözleşmeler.
- Gerçek ticari kullanımı gösteren tarihli belgeler.
- Yenileme takvimi ve bilinen uyuşmazlıklara ilişkin kayıtlar.
Bu dosya görüşmeyi somutlaştırır; markanın parasal değerini tek başına belirlemez. Değerleme ayrı ticari ve finansal değerlendirme gerektirir. Kayıt okuma için marka sorgulama rehberine, kapsam analizi için marka araştırmasına başvurabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye’deki tescille yurt dışında bayi açabilir miyim?
Ticari faaliyete ilişkin koşullar ve marka koruması ayrı incelenir. Türkiye tescili bütün ülkelerde koruma sağlamaz; hedef ülkeler için ulusal, bölgesel veya uygun uluslararası yollar değerlendirilir. WIPO marka açıklamaları
Tescil kaydı şirket değerini otomatik yükseltir mi?
Otomatik bir tutar veya artış sağlamaz. Kapsam, kullanım, gelir, sözleşmeler ve hukuki durum birlikte değerlendirilir. Tescil, bu incelemenin hak sahipliği tarafına bilgi sunar.
Büyüme nedeniyle yeni başvuru gerektiğinde bütçe nasıl çıkarılır?
Önce eksik kalan ürün, hizmet ve ülkeleri belirleyin; ardından resmî işlem ile danışmanlık kalemlerini ayırın. Güncel ücret açıklaması üzerinden kapsamı belli bir teklif karşılaştırması yapın.