Marka tescilinde başvurmadan önce yapılacak beş temel kontrol; işaretin ayırt ediciliği ve önceki haklar, doğru hak sahibi, mal ve hizmet kapsamı, son marka örneği ve işlem takibidir. Başvurunun sisteme alınması bu konuların sorunsuz olduğu veya tescilin kesinleştiği anlamına gelmez.
Aşağıdaki kontroller, form doldurma adımlarını tekrarlamak yerine gönderimden önce durup değerlendirilmesi gereken kararları gösterir. Sıralı hazırlık akışı için ilk dosya rehberini kullanabilirsiniz.
1. Beğenilen isim hukuken ne kadar güçlü?
Bir adın akılda kalıcı olması ile seçilen mal veya hizmetleri ayırt edebilmesi farklıdır. Ürünün türünü, niteliğini veya amacını anlatan ifadeler bakımından tescil engelleri doğabilir. Değerlendirme seçilen kapsamla birlikte yapılır; gündelik bir sözcük her durumda yasak veya her durumda serbest değildir. Mutlak ve nispi ret nedenleri SMK'nın 5 ve 6. maddelerinde düzenlenir.
Aynı yazılışı arayıp sonuç bulamamak yeterli kontrol değildir. Söyleyiş, benzer heceler, görsel öğeler ve ilgili mal veya hizmetler birlikte değerlendirilmelidir. Marka araştırmasını tabela, ambalaj ve alan adı yatırımı büyümeden önce yapmak, olası değişiklik kararının maliyetini azaltabilir.
2. Marka doğru kişinin adına mı yazılıyor?
Şirket, kurucu, aile üyesi ve tasarım ajansı ayrı hak sahipleri olabilir. Formu kimin doldurduğu veya masrafı kimin ödediği yerine, hakkın kime ait olacağı üzerinde karar verin. Ortaklar arasındaki sözlü beklenti ile sicildeki malik farklıysa sonradan uyuşmazlık çıkabilir.
Örneğin, kurulmakta olan bir işletmede kurucunun kendi adına yaptığı başvurunun şirket kurulunca kendiliğinden şirkete geçeceği varsayılmamalıdır. Sahiplik değişikliği gerekiyorsa uygun işlem ve sözleşme değerlendirilir. Bu ayrıntı için devir rehberine bakın.
3. Sınıf listesi gerçek iş modelini karşılıyor mu?
Sınıf numarası, korunacak kapsamın tamamını tek başına anlatmaz. Ürün üretmek, mağazacılık hizmeti vermek ve eğitim sunmak farklı faaliyetler olabilir. Aynı işaretin her biri için nasıl kullanıldığını açıklayın.
Bugünkü işler ile yalnızca fikir aşamasındaki projeleri ayrı sütunlarda yazın. Böylece gerekli kapsamı atlamadan, ilgisiz sınıfları sırf geniş görünmesi için eklemeden karar verebilirsiniz. Sınıf belirleme rehberi, faaliyet adını mal ve hizmet listesine dönüştürmeye yardımcı olur.
4. Gönderilen örnek gerçekten son sürüm mü?
İsim yazımı, Türkçe karakterler, logodaki ek sözcükler ve şekil öğeleri son kez karşılaştırılmalıdır. Tasarım klasöründeki en yeni dosya her zaman onaylanan dosya olmayabilir.
Sözcük markası ile yazı ve şeklin birlikte sunulduğu marka arasında bilinçli seçim yapın. Başvurudan sonra her türlü logo yenilemesinin basit düzeltmeyle yapılabileceğini düşünmeyin: kapsamı değiştirmeyen sınırlı maddi hataların düzeltilmesi ile markanın değiştirilmesi farklıdır. SMK m.11/6 bu sınırı koyar.
5. Başvurudan sonraki işler kime ait?
Başvuru ücreti, tescil aşamasındaki ücret ve olası itiraz işlemleri aynı kalem değildir. Teklifte hangi işlemlerin yer aldığını yazılı olarak görün; ücret kalemlerini buna göre karşılaştırın.
Tablonun tamamı için yana kaydırın →
| Kontrol | Beklenen somut çıktı | Durup değerlendirme nedeni |
|---|---|---|
| İsim ve önceki haklar | Araştırma özeti | İlgili alanda yakın işaret bulunması |
| Hak sahibi | Onaylı kişi veya şirket bilgisi | Ortaklar arasında sahiplik belirsizliği |
| Kapsam | Onaylı mal ve hizmet listesi | Satılan ürünün listede görünmemesi |
| Marka örneği | Tek son sürüm | Birden çok logo dosyasının dolaşması |
| Takip ve ödeme | Sorumlu kişi ve bildirim kanalı | Sonraki işlemleri kimsenin üstlenmemesi |
Bu tabloyu başvuru onayının eki yapmak, kararların sonradan hatırlanmaya çalışılmasını önler. Kontroller tescil garantisi sağlamaz; eksik veya çelişkili hazırlığı ortaya çıkarır.
Sık sorulan sorular
Alan adının boş olması araştırmayı gereksiz kılar mı?
Hayır. Alan adı kaydı ile marka hakları farklı sistemlerdir. Uygun bir alan adı, aynı veya benzer markalar bakımından risk bulunmadığını göstermez.
Güzel bir logo tanımlayıcı kelime sorununu tamamen çözer mi?
Böyle bir sonuç garanti edilemez. İşaretin bütünü ve unsurları değerlendirilir; birleşik işaretin tescili kelimenin her kullanımına tek başına hak sağlamayabilir.
Tüm sınıflara başvurmak en güvenli yol mu?
Kapsam, gerçek faaliyet ve planlarla ilişkilendirilmelidir. Sınıf sayısını artırmak önceki hakları ortadan kaldırmaz; maliyet ve kullanım sorunlarını da çözmez.
Vekille çalışınca bildirimleri ayrıca takip etmek gerekir mi?
Taraflar sorumluluk düzenini açıkça kurmalıdır. Başvuru sahibinin onay ve ödeme gereken aşamalara zamanında yanıt vermesi için ulaşılabilir bir iletişim kanalı bulunmalıdır.