İşletme veya ürün adı için “isim hakkı almak” istiyorsanız çoğu durumda aradığınız işlem marka tescilidir. Önce adı kimin adına, hangi mal ve hizmetler için korumak istediğinizi belirleyin; sonra araştırma ve başvuruyu bu kapsamla yürütün. Bir kelimeyi satın alarak her ülkede, her faaliyet için tek başınıza kullanma hakkı veren genel bir “isim hakkı belgesi” yoktur.
Marka, malları veya hizmetleri ayırt eden işarettir; Türkiye’de marka korumasının tescil yoluyla elde edilmesi 6769 sayılı Kanun’un 4 ve 7. maddelerinde düzenlenir. Kişinin adı üzerindeki hakları, ticaret unvanı ve alan adı ise aynı kavram değildir.
Araştırmadan önce üç kararı yazın
Hak sahibi: Başvuru gerçek kişi adına mı, mevcut şirket adına mı yapılacak? Birlikte iş kuran kişilerin bu kararı son ödeme ekranına bırakmaması gerekir. Markaya emek vermek veya tasarım bedelini ödemek tek başına başvuru sahibini belirlemez.
İşaret: Yalnızca ad mı, logo mu, ad ile logonun birleşimi mi başvurulacak? Logonuzun gelecekte değişmesi muhtemelse adın korunma ihtiyacını ayrıca değerlendirin. Farklı işaret seçeneklerini tek bir dosyaya koymak hepsini ayrı ayrı tescil ettirmez.
Faaliyet: “Ticaret yapacağım” yerine ürün ve hizmetleri somutlaştırın. Örneğin kendi markanızla çanta üretmek ile farklı markaların çantalarını bir mağaza adı altında satmak farklı kapsam ihtiyaçları doğurabilir. Marka sınıfları rehberi, bu listenin resmî sınıflandırmaya çevrilmesinde başlangıç noktasıdır.
Karardan başvuru dosyasına
Tablonun tamamı için yana kaydırın →
| Hazırlık aşaması | Elinizde kalması gereken çıktı | Sık yapılan hata |
|---|---|---|
| Ad seçimi | Son yazım ve alternatif ad listesi | Alan adı boş diye kesin uygun saymak |
| Hak sahibi kararı | Doğru kişi veya şirket bilgisi | İşlemi yapan kişiyi otomatik sahip yazmak |
| Faaliyet hazırlığı | Somut mal ve hizmet listesi | Sadece sektör başlığı seçmek |
| Araştırma | Yakın kayıtlar ve gerekçeli değerlendirme | Yalnızca birebir aynı sözcüğü aramak |
| Başvuru | Gönderilen örnek, kapsam ve resmî kayıt | Teklif formunu başvuru sanmak |
| Takip | Bildirim sorumlusu ve dosya takvimi | Ödeme sonrası dosyayı unutmak |
Ön araştırmanın nasıl planlanacağını sorgulama hazırlık rehberinde bulabilirsiniz. Araştırma olumlu görünse bile başvuru sonucunu kesinleştirmez; ayırt edicilik ve önceki haklar yönünden inceleme devam eder.
İki girişimcinin farklı ihtiyacı
Varsayımsal olarak bir girişimci kendi adı altında paketli ürün satmayı, diğeri ise başka markaların ürünlerini sunan bir mağaza açmayı planlasın. İkisinin de tabelası vardır; ancak ilkinde ürün üzerindeki marka, ikincisinde mağazanın perakende hizmeti öne çıkar. Ürün grubu ile perakende hizmetinin kapsamı birlikte incelenmeden aynı dosyanın iki iş modeline de uygun olduğu söylenemez.
Benzer biçimde bir danışman yalnızca kendi hizmeti için ad kullanırken aynı isimle kitap yayımlamaya karar verirse, yeni faaliyet mevcut hizmet başvurusunun içinde otomatik olarak yer almaz. Yakın dönem planını baştan yazmak faydalıdır; belirsiz her ihtimali sınıfa eklemek ise gerçek faaliyet analizi yerine geçmez.
Bütçe ve takip hazırlığı
Başvuru ücreti, sınıf kapsamına bağlı kalemler, tescil aşaması ve varsa temsil hizmetini ayrı görün. Tutarı işlem tarihindeki TÜRKPATENT ücret tarifesinden doğrulayın. Tek bir ödeme başlığından bütün süreç bedelini çıkarmak yerine ücret kalemleri rehberini kullanın.
Başvurudan sonra dosya numarası, gönderilen marka örneği ve kapsamı birlikte saklayın. Kurum bildirimlerini kimin izleyeceği belirli olsun. Başvurunun yapılması ile tescilin tamamlanması aynı tarih veya statü değildir.
Sık sorulan sorular
Noter isim hakkı verir mi?
Noterde yapılan bir işlem veya tarihli belge, TÜRKPATENT marka tescilinin yerine geçmez. Belgenin başka hukuki işlevleri bulunabilir; bunlar marka siciline tescilden ayrıdır.
İsim hakkı için şirket kurmak zorunda mıyım?
Marka başvuru hakkı koşullarını taşıyan gerçek kişiler de başvuru yapabilir. Ticari faaliyetin vergi ve izin yükümlülükleri ayrı değerlendirilir.
Sosyal medya kullanıcı adını almak yeterli mi?
Hayır. Kullanıcı adı platform içindeki hesabı tanımlar; marka tescili veya başka kişilerin haklarına karşı otomatik izin oluşturmaz.
İlk adımı bugün nasıl atabilirim?
Adı, hak sahibini ve faaliyet listesini hazırlayıp marka araştırması ile başlayın. Sonucu kapsamla birlikte değerlendirerek başvuru dosyasını oluşturun.